Przystosowanie
Badacze zgadzają się, że niektóre ze wspomnianych cech są wynikiem przystosowania do środowiska. Na przykład krępe ciało zapewniało lepszą ochronę przed utratą ciepła w skrajnie mroźnych warunkach podczas cyklicznych zlodowaceń. Jednak inne, takie jak kształt wałów nadoczodolowych, nie mają wyraźnego znaczenia funkcjonalnego i zdają się skutkiem dryfu genetycznego typowego dla izolowanych populacji. Dla naukowców opowiadających się za modelem zastępowania ludzi archaicznych przez człowieka współczesnego, charakterystyczna neandertalska morfologia jest wynikiem zupełnie innej drogi ewolucyjnej niż ludzi współczesnych. Jednak pewna frakcja badaczy od lat podważa tę interpretację, dowodząc, że wiele cech typowych dla neandertalczyków można także znaleźć u wczesnych rozumnych Europejczyków, którzy nastali po nich. „Odznaczali się wprawdzie zespołem cech odmiennych, ale jest to różnica częstości występowania, a nie absolutna inność twierdzi David W. Frayer, paleoantropolog z University of Kansas. Właściwie wszystko, co znajdujemy u neandertalczyków, da się też odszukać i gdzie indziej.”
